[kraken] wederrechtelijkheid bij het kraakverbod

From: rein de vos <colapunk_at_gmail.com>
Date: Tue, 7 Sep 2010 09:45:38 +0200

http://www.publiekrechtenpolitiek.nl/wederrechtelijkheid-bij-het-kraakverbod/
�

Wederrechtelijkheid bij het Kraakverbod

door PJK <http://www.publiekrechtenpolitiek.nl/author/pjk/> op 06/09/2010

in STRAFRECHT <http://www.publiekrechtenpolitiek.nl/category/strafrecht/>
[image: Post image for Wederrechtelijkheid bij het Kraakverbod]

*Huidige situatie*

Artikel 138 (huisvredebreuk) beschermt tegen het kraken van een pand dat in
gebruik is. Is een pand niet in gebruik dan is het kraken daarvan strafbaar
wanneer het gebruik door de rechthebbende niet meer dan twaalf maanden
voorafgaande aan de kraakactie is beëindigd (art. 429sexies Sr.). Op grond
van deze artikelen werden regelmatig kraakpanden ontruimd (vaker overigens
op grond van civiele vonissen), totdat de Hoge Raad daar in oktober 2009, in
navolging van enkele lagere rechters, een stokje voor stak. Art. 138 en
429sexies Sr. bieden volgens de HR geen wettelijke grondslag voor ontruiming
(LJN BJ1254). Krakers kunnen uiteraard nog wel vervolgd worden voor deze
artikelen en kraakpanden kunnen nog steeds op civiele of bestuursrechtelijke
titel ontruimd worden.

*Wet kraken en leegstand*

Op 1 oktober 2010 treedt de initiatiefwet ‘Kraken en Leegstand’ in werking.
Naast enkele wijzigingen in onder andere de Leegstandswet en de
Huisvestingswet die gemeentes meer bevoegdheden moeten geven bij het
bestrijden van leegstand is de belangrijkste wijziging het algehele
kraakverbod.

De wet Kraken en Leegstand schrapt art. 429sexies en voegt een nieuw art.
138a toe aan het Wetboek van Strafrecht. 138a stelt het strafbaar om een
woning of gebouw dat niet in gebruik is wederrechtelijk binnen te dringen of
aldaar wederrechtelijk te vertoeven. Omdat tijdens de behandeling de zojuist
genoemde jurisprudentie ontstond voegden de inititiefnemers via een nota van
wijziging een artikel toe aan het Wetboek van Strafvordering, namelijk art.
551a:

*In geval van verdenking van een misdrijf als omschreven in de artikelen
138, 138a en 139 van het Wetboek van Strafrecht kan iedere
opsporingsambtenaar de desbetreffende plaats betreden. Zij zijn bevoegd alle
personen die daar wederrechtelijk vertoeven, alsmede alle voorwerpen die
daar ter plaatse worden aangetroffen, te verwijderen of te doen verwijderen.
*

Met dit artikel wordt beoogd te verzekeren dat gekraakte panden op
strafrechtelijke gronden ontruimd kunnen worden.

*Problemen met de wederrechtelijkheid
*

Aan dit laatste artikel kleven een aantal haken en ogen. Hoewel het
duidelijk is dat een opsporingsambtenaar bij *verdenking* van een genoemd
misdrijf de desbetreffende plaats mag betreden, mag deze pas enkel de
personen en voorwerpen verwijderen wanneer deze daar *wederrechtelijk
*vertoeven.
Een strikte gramaticale interpretatie zou er toe leiden dat het pand dus pas
ontruimd kan worden nadat de rechter heeft vastgesteld dat het verblijf
wederrechtelijk is. Nu blijkt uit de parlementaire behandeling
ondubbelzinnig dat de bedoeling van de indieners is dat er op 2 oktober 2010
geen kraakpand meer te vinden is. Echter, als de politie of het Openbaar
Ministerie overgaat tot ontruimen zonder dat de wederrechtelijkheid door de
strafrechter is vastgesteld is het de vraag of art. 6 EVRM om de hoek komt
kijken. Krakers hebben immers huisrecht (LJN: BA 4943. Bovendien ging de
Hoge Raad ging niet mee met het argument van de landsadvocaat dat ontruiming
slechts een lichte inbreuk op dat huisrecht is, onder andere vastgelegd in
art. 8 EVRM, LJN BJ1254) en kunnen bij een eventuele onterechte ontruiming
achteraf lastig gecompenseerd worden.

Daarnaast: mocht de rechter toch aannemen dat een verdenking van
wederrechtelijk verblijf voldoende is, dan heeft dit misschien ook wel
gevolgen voor huurders met serieuze problemen met de huisbaas…

Bij art. 138a Sr. moet er sprake zijn van een wederrechtelijk verblijf.
Gezien de jurisprudentie met betrekking tot art. 138 (er is sprake van
overtreding van art. 138 wanneer men bij wederrechtelijke verblijf na
vordering het pand niet verlaat. Er zijn dus twee vorderingen nodig: één om
het verblijf wederrechtelijk te maken en een tweede om de ongenode gast te
verzoeken te vertrekken) ligt het voor de hand dat bij art. 138a, ondanks
het schrappen van de vordering) nog steeds een vordering door of namens de
rechthebbende nodig is om het verblijf wederrechtelijk te maken. Kraakt
iemand dus een pand zonder dat de eigenaar daar weet van heeft, of zonder
dat de eigenaar zich erom bekommert, dan is er naar mijn inzicht geen sprake
van een overtreding van art. 138a Sr. Dan kan ook art. 551a Sv niet worden
toegepast.
Received on 07 Sep 2010 07:45 uur